Συλλογή
Θα ήταν πολύ δύσκολο να βρεθεί πιο αξιόπιστος καθρέφτης της ιστορίας της μονής από το πλούσιο Αρχείο της, το οποίο αριθμεί -σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές- 2238 συνολικά έγγραφα, ελληνικά και οθωμανικά, και καλύπτει χρονικά ολόκληρη την περίοδο από την ανασύσταση της Μονής, το 1526, μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.
Στα έγγραφα του Αρχείου συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων μία αυτόγραφη επιστολή του αγίου Ιγνατίου, δεκατέσσερα πατριαρχικά σιγίλλια, τριακόσια εξήντα περίπου πατριαρχικά έγγραφα, εκατόν τριάντα επτά σουλτανικά φιρμάνια και τριάντα επτά χοτζέτια.
Το περιεχόμενο των εγγράφων, κυρίως εκκλησιαστικού και διοικητικού περιεχομένου, προσφέρει σε πάρα πολλές περιπτώσεις πολύτιμες άμεσες ή έμμεσες μαρτυρίες για την οικονομική, κοινωνική και εκπαιδευτική ιστορία της κεντρικής, βόρειας και δυτικής Λέσβου, την ανήκουσα στη διοικητική μέριμνα της Μητροπόλεως Μηθύμνης.
Σημαντικό μέρος του αρχείου έχει εκδοθεί, μεγάλο μέρος του όμως περιμένει το ενδιαφέρον της ερευνητικής κοινότητας. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στη συλλογή των οθωμανικών εγγράφων, η οποία, ούσα μία από τις μεγαλύτερες και τις σημαντικότερες του ελλαδικού χώρου, παραμένει δυστυχώς ανέκδοτη.